CZY W NAUCE I MEDYCYNIE ISTNIEJE COŚ TAKIEGO JAK
UTRATA KONTROLI NAD ZACHOWANIAMI SEKSUALNYMI?
Kliknij jeśli chcesz od razu przejść do wypełnienia testu.
Kwestionariusz CSBD-19 stanowi krótką, miarodajną i rzetelną skalę
służącą do oceny potencjalnego CSBD, opartą na wytycznych diagnostycznych ICD-11.
Przez wiele lat uważano, że nie. W Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD) aż do najnowszej wersji, ICD-11, obowiązującej od 1 stycznia 2022 r.1, nie funkcjonowało takie rozpoznanie.
Dopiero najnowsza wersja klasyfikacji wprowadziła rozpoznanie „kompulsywne zachowania seksualne” (ang. Compulsive Sexual Behaviour Disorder, CSBD), oznaczone kodem 6C722.
Dlaczego dopiero w ICD-11?
Badania nad utratą kontroli nad zachowaniami seksualnymi trwały od co najmniej 25 lat przed wydaniem ICD-11. Powód, dla którego rozpoznanie to wprowadzono dopiero teraz, jest następujący: choć wyniki tych badań były ważne, nie były one konkluzywne czyli nie były wystarczająco rozstrzygające ani mocne naukowo, by wypracować trwały konsensus diagnostyczny. Dopiero uzupełnienie ich o zaawansowane badania mózgu – w tym funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) – pomogło wypracować wspólny konsensus.
Osoby z utratą kontroli nad zachowaniami seksualnymi dzielimy na osoby:
- z subiektywnym odczuwaniem utraty kontroli nad zachowaniami seksualnymi (grupa A)
- są to osoby, które nie spełniają kryteriów kompulsywnych zachowań seksualnych CSBD, ale doświadczają negatywnych konsekwencji z powodu utraty kontroli nad swoimi zachowaniami seksualnymi
- spełniające kryteria diagnostyczne kompulsywnych zachowań seksualnych CSBD (grupa B)
Występowanie utraty kontroli nad zachowaniami seksualnymi w populacji polskiej3:
Kobiety:
- 11,4% – subiektywne odczuwanie utraty kontroli nad zachowaniami seksualnymi (grupa A)
- 2,8% – spełnia kryteria diagnostyczne kompulsywnych zachowań seksualnych CSBD (grupa B)
Mężczyźni:
- 21,1% – subiektywne odczuwanie utraty kontroli nad zachowaniami seksualnymi (grupa A)
- 8,9% – spełnia kryteria diagnostyczne kompulsywnych zachowań seksualnych CSBD (grupa B)
problematyczne korzystanie z pornografii
Dodatkowo w literaturze naukowej występuje „problematyczne korzystanie z pornografii” (ang. Problematic Pornography Use, PPU), które przez część badaczy jest traktowane jako podtyp CSBD, a inni sugerują, że PPU może stanowić odrębne rozpoznanie4. Osoby z PPU dzielimy na osoby:
- deklarujące problematyczne korzystanie z pornografii
- są to osoby, które nie spełniają kryteriów kompulsywnych zachowań seksualnych CSBD, ale doświadczają negatywnych konsekwencji z powodu utraty kontroli nad swoimi zachowaniami seksualnymi
- które spełniają kryteria kompulsywnych zachowań seksualnych.
- W Polsce, na chwilę obecną (tj. 10 czerwca 2026 r.), nie ogłoszono jeszcze oficjalnego terminu wdrożenia ICD-11. Czy ustalony jest termin oficjalnego wprowadzenie w życie ICD-11 w Polsce? https://www.gov.pl/web/zdrowie/pytania-i-odpowiedzi-icd-11 ↩︎
- International Classification of Diseases Eleventh Revision (ICD-11). Geneva: World Health Organization; 2022. License: CC BY-ND 3.0 IGO. ↩︎
- Kowalewska, E., & Lew-Starowicz, M. (2025). Two sides of the same coin? Prevalence and co-occurrence of binge eating disorder and compulsive sexual behavior disorder in a representative sample of the Polish population. Sexual Medicine, 13(5) ↩︎
- Ince, C., Fontenelle, L. F., Carter, A., Albertella, L., Tiego, J., Chamberlain, S. R., & Rotaru, K. (2023). Clarifying and extending our understanding of problematic pornography use through descriptions of the lived experience. Scientific Reports, 13(1), 18193. ↩︎